PERIMENOPAUZE: WAAROM KLACHTEN VAAK BEGINNEN VOORDAT JE MENSTRUATIE STOPT
Veel vrouwen denken dat de overgang pas begint wanneer de menstruatie definitief stopt. Maar voor de meeste vrouwen begint de hormonale verandering al jaren eerder.
Die fase noemen we de perimenopauze: de jaren vóór de menopauze waarin de eierstokken langzaam minder regelmatig hormonen produceren. Juist in deze periode ontstaan vaak de eerste klachten, terwijl de menstruatie nog gewoon aanwezig is.
Daardoor wordt de link met hormonen regelmatig gemist. Veel vrouwen denken dat ze "gewoon druk" zijn, richting een burn-out gaan of zich afvragen waarom ze zichzelf niet meer herkennen.
En dat is jammer, want juist wanneer je begrijpt wat er in je lichaam gebeurt, kun je er ook beter op inspelen.
WAT IS DE PERIMENOPAUZE?
De perimenopauze is de overgangsfase tussen de vruchtbare jaren en de menopauze. Gemiddeld begint deze fase tussen het 40e en 45e levensjaar, maar sommige vrouwen merken al eind dertig veranderingen.
Volgens menopauzespecialist Dr. Louise Newson duurt de perimenopauze gemiddeld vier tot acht jaar. In deze periode verandert de hormoonproductie geleidelijk, maar zeker niet lineair.
Progesteron neemt vaak als eerste af doordat de eisprong minder regelmatig plaatsvindt. Oestrogeen daalt juist niet geleidelijk, maar schommelt soms sterk van maand tot maand. Ook testosteron neemt langzaam af naarmate we ouder worden.
Juist deze combinatie van schommelingen maakt dat klachten zo wisselend kunnen zijn. De ene maand voel je je prima, terwijl je de volgende maand nauwelijks energie hebt of slecht slaapt.
Dat verklaart ook waarom bloedonderzoek lang niet altijd duidelijkheid geeft. Hormonen veranderen gedurende de cyclus én kunnen van dag tot dag verschillen. Daarom is een goed gesprek over je klachten vaak minstens zo belangrijk als een laboratoriumwaarde.
HORMONEN WERKEN DOOR HET HELE LICHAAM
Veel mensen denken bij vrouwelijke hormonen vooral aan vruchtbaarheid of de menstruatiecyclus. Maar hormonen doen veel meer dan dat.
Hormonen zijn boodschappers. Ze worden aangemaakt in hormoonklieren en reizen via het bloed naar organen en weefsels waar specifieke receptoren zitten. Pas wanneer een hormoon zich aan zo'n receptor bindt, kan het zijn functie uitoefenen.
Receptoren voor oestrogeen, progesteron en testosteron bevinden zich in vrijwel het hele lichaam: hersenen, hart en bloedvaten, spieren, botten, huid en bindweefsel, darm, blaas en bekkenbodem, immuunsysteem, lever en o.a. vetweefsel.
Dat betekent dat hormonale veranderingen veel verder reiken dan alleen de menstruatie.
WAAROM KUNNEN DE KLACHTEN ZO VERSCHILLEND ZIJN?
Doordat hormonen zoveel systemen beïnvloeden, kunnen de klachten heel uiteenlopend zijn.
Veel voorkomende klachten zijn:
slecht slapen
vermoeidheid
stemmingswisselingen
angst of somberheid
concentratieproblemen ("brain fog")
migraine
spier- en gewrichtspijn
opvliegers
nachtzweten
hartkloppingen
gewichtstoename, vooral rond de buik
veranderende menstruatie
vaginale droogheid
urineweginfecties
verminderd libido
Niet iedere vrouw ervaart dezelfde klachten. Dat maakt de perimenopauze soms lastig te herkennen.
HORMONEN STAAN NIET OP ZICHZELF
Hoewel hormonen veranderen, bepalen ze niet alleen hoe je je voelt.
De perimenopauze is een levensfase waarin meerdere systemen elkaar beïnvloeden.
Denk aan; darmgezondheid, bloedsuikerregulatie, slaap, stressbelasting, spiermassa, voeding, beweging, het autonome zenuwstelsel.
Juist daarom zie ik leefstijl als een belangrijk fundament. Een stabiele bloedsuiker, voldoende eiwitten, krachttraining, goede slaap en stressregulatie kunnen het lichaam ondersteunen tijdens deze hormonale overgang.
Dat neemt de hormonale veranderingen niet weg, maar kan wel helpen om veerkrachtiger met deze fase om te gaan.
WAAR PAST HORMOONTHERAPIE?
Naast leefstijl kan hormoontherapie voor veel vrouwen een waardevolle aanvulling zijn.
De afgelopen jaren is hier gelukkig steeds meer aandacht voor gekomen. Ook Dr. Louise Newson heeft veel bijgedragen aan het vergroten van de kennis rondom de veiligheid en effectiviteit van bio-identieke hormonen.
In mijn praktijk geloof ik niet in een keuze tussen leefstijl óf hormoontherapie.
Ik geloof juist in de combinatie.
Leefstijl vormt de basis. Hormoontherapie kan, wanneer daar een goede indicatie voor is, helpen om het lichaam weer meer in balans te brengen en klachten aanzienlijk te verminderen.
In een volgende blog ga ik uitgebreider in op de verschillende vormen van hormoontherapie, wanneer deze passend kan zijn en waarom mijn voorkeur uitgaat naar bio-identieke hormonen.
TOT SLOT
De perimenopauze is een natuurlijke levensfase. Maar natuurlijk betekent niet dat je klachten er maar bij moet nemen.
Hoe eerder je begrijpt wat er in je lichaam verandert, hoe beter je jezelf kunt ondersteunen.
Met de juiste combinatie van kennis, leefstijl en – waar passend – hormoontherapie, hoeft de overgang geen periode van jarenlang "overleven" te zijn.
Integendeel: voor veel vrouwen is het juist een fase waarin ze opnieuw leren luisteren naar hun lichaam en keuzes maken die beter passen bij deze nieuwe levensfase.
🌿 Gezondheid is niet het tegenhouden van verandering, maar leren meebewegen met wat je lichaam nodig heeft.
Herken jij jezelf in deze klachten?
Of vermoed je dat je klachten met de (peri)menopauze te maken kunnen hebben? In mijn praktijk kijk ik graag met je mee naar het grotere geheel: hormonen, leefstijl, slaap, stress, voeding en waar passend bio-identieke hormoontherapie.
